VOORBEELDLES

Inleidend verhaaltje…

Compilatie uit de lesvideo’s…

“Ben helemaal lyrisch van je lessen. Zo heb ik nog nooit les gehad.”

Elke les is opgebouwd uit dezelfde elementen:

  • ALGEMEEN stuk achtergrondinformatie over het onderwerp dat in die les wordt behandeld.
  • Een VIDEO/FILM waarin het specifieke onderwerp van die les stap voor stap wordt voorgedaan. In totaal zit er meer dan 6(!) uur video in de lessen.
  • Een OPDRACHT die je zelf kunt uitvoeren, uiteraard weer gericht op het onderwerp van die les.
  • Een stuk INSPIRATIE, aan de hand van een mooi en inspirerend portret.

Onderstaand zie je een voorbeeld hiervan, op basis van les 8 uit de Basismodule.

VOORBEELDLES

Les 8 van de Basismodule

In elkaar werken van de partijen

Algemeen

Tja, wat is nou een mooi portret? Of eigenlijk moet ik zeggen: wat vind jij nou een mooi portret?

Ik denk dat dit afhankelijk is van twee dingen: van je ontwikkeling in het “kijken” en van je smaak.

Als je net begint met (portret)schilderen, dan kan ik mij voorstellen dat je vooral portretten die echt lijken mooi vindt. Dus dat je meer naar de gelijkenis kijkt dan naar de manier waarop het portret is geschilderd. Dat is natuurlijk niet zo gek, je hebt tenslotte nog geen idee dat er verschillen zitten in de diverse schilderwijzen.

Als je al wat verder bent, dan zal je ook andere dingen in een portret gaan waarderen. Naast een gelijkenis (als je dat tenminste ook belangrijk vindt), heb je ook meer idee van de manier waarop een portret geschilderd kan zijn. Zo heb je portretten die heel glad en gelijkmatig uitgewerkt zijn en in een ander uiterste: portretten à la Karel Appel, dus portretten die enorm grof en ruw zijn opgezet en ook zo zijn gelaten door de kunstenaar.

Het een is niet beter dan het andere. Het een trekt je alleen meer aan dan het andere.

Voor mij persoonlijk is het zo dat ik vooral houd van portretten waar “leven” in zit. Waarin de essentie van de persoon wordt gevat en waarbij je de emotie en penseelstreek van de schilder ziet. Dus juist niet de gladuitgesmeerde portretten, maar de sprankelende en levendige portretten.

Bij het stadium waarin wij nu zijn aangekomen, is het essentieel hoe je de kleurpartijen in elkaar gaat werken. Ik houd ervan om dit op een heel losse en gemakkelijke manier te doen. Eigenlijk zo simpel mogelijk. Maar wel doeltreffend natuurlijk!

Het gebruik van het juiste penseel is hiervoor erg belangrijk. Zeker niet een te klein penseel; dat zorgt voor gepriegel. Juist veel liever een wat te groot penseel, dat komt de losheid absoluut ten goede! Verder is het vooral een kwestie van kijken, kijken en nog eens kijken. En maar heel weinig doen. Zo eenvoudig kan het soms zijn…!

Compilatie van fragmenten uit de video van les 8…

Opdracht

Voor deze opdracht hebben we weinig nodig:

  • Een lekker groot penseel met liefst “lossige” haren. En dan bedoel ik natuurlijk niet haren die écht loslaten, want daar word je helemaal niet goed van als je aan het schilderen bent, maar haren die wat slordig op het penseel zitten en redelijk zacht zijn van structuur. De penselen van Rosemary&Co die ik bij les 2 heb besproken, zijn echt ideaal hiervoor.
  • Schildersmedium
  • Een doekje om je penseel steeds droog te maken.

Wat je nu gaat doen, is op een gemakkelijk en losse manier de diverse, nog natte verfpartijen in elkaar werken. Net zoals ik in de video hierboven heb voorgedaan.

Houd continu je voorbeeld dicht bij de hand en bedenk voordat je een kwast op het doek zet, heel goed na wat je precies wilt gaan doen. Bekijk stukje voor stukje welke deel van welke partijen je in elkaar wilt werken. En onthoudt: probeer steeds hooguit 2x door zo’n partij heen te gaan met je penseel. Heel losjes. Spring daarna weer over naar een ander deel van het portret. Steeds weer kijken, steeds weer denken en steeds weer: heel weinig doen! Tussendoor elke keer je penseel goed schoon en droog maken. En daarna een klein beetje schildermedium aan je kwast, zodat de verf ook echt lekker meegenomen kan worden.

Als je op deze manier door het hele portret bent gegaan, neem dan ook de kleding gedeeltelijk mee op deze manier en doe eventueel, als dat nodig is, ook wat in de achtergrond.

Ook hier geldt weer: stop op het moment dat je blij bent met het resultaat! En ook weer met in je achterhoofd dat de volgende stadia (detaillering en finishing touch) nog moeten komen!

Als het goed is, heb je aan het eind van dit stadium al een heel aardig portret op je ezel staan, dat alleen nog wat detaillering mist, maar voor wat betreft de grote vlakken al heel lekker en los is geschilderd!

Inspiratie

John Singer Sargent

En dan nog zo’n grootheid op het gebied van portretschilderen: John Singer Sargent! Ik zou haast willen zeggen: wie kent hem niet? Maar dat is overdreven, want het is mij opgevallen dat zelfs sommige echte portretschilders hem niet kennen! Onbegrijpelijk naar mijn mening, maar blijkbaar zal dat dan toch een verschil in smaak zijn…

Als je nou écht iets wil leren van vlot penseelgebruik, dan moet je bij hem zijn. Moet je kijken hoe lekker dik de verf was waar hij mee gewerkt heeft. Hoe goed je de penseelstreken kunt zien. Dit portret is met een ferme streek geschilderd en zo ontzettend treffend!

Zie je dat hij de partijen wel wat in elkaar heeft gewerkt, maar zeker niet helemaal glad heeft uitgestreken? Kijk hoe hij de schaduwpartijen erin heeft gezet. En hoe hij de lichte partijen er dik op heeft geplaatst en her en der helemaal niet in de rest heeft geschilderd. Zie je wat een prachtig, sterk effect dit heeft? Kijk ook naar de blik van de man… zo ontzettend prachtig gedaan; dat heldere lichtje in het ene oog en dat veel zachtere in het andere.
Let ook op de grote contrasten: heel donkere (warme!) schaduwpartijen, tegenover heel lichte lichte partijen. Dat sterke contrast zie je ook terug in h